Verhalen over de Tweede Wereldoorlog

Maarten Cieremans, geheim agent ‘acting according to circumstances’

Het is ongetwijfeld toeval, maar er liepen meerdere lijntjes van de Zaanstreek in oorlogstijd naar de inlichtingendiensten in Groot-Brittannië. Vier in bezet Nederland gedropte geheim agenten en een inlichtingenchef kwamen uit Zaandam, Wormerveer en Zaandijk. Onder wie Maarten Cieremans. Het valt op, de link tussen de verschillende geheime diensten in Engeland en de aanwezigheid daar … Lees meer

De onttakeling van een oorlogsherinnering

De afbraak van wat na de bevrijding de Zaanse commandopost van de Binnenlandse Strijdkrachten werd, betekent het zoveelste verlies van een tastbare herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Dit kantoor is het laatste resterende gebouw in wat vroeger het Zaandamse stationsgebied vormde. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd het kantoor aan de Provincialeweg … Lees meer

Co van Tijen, vermetele vliegtuigpionier en verraden verzetsman

De geboren Wormerveerder Co van Tijen was een luchtvaartpionier, avonturier en verzetsstrijder. De beruchte V-Mann Anton van der Waals maakte in 1943 een eind aan zijn illegale werk, door hem in Zaandam te laten arresteren. “Voor mij was er eigenlijk geen enkele reden tot wantrouwen.” Op 14 januari 1897 komt Jacobus Elisa – kortweg Co … Lees meer

De Februaristaking in de Zaanstreek. 6: het verslag van boekhandelaar Willem Brinkman

Samen met Geke van de Kamp en Sander Wegereef schreef ik in 2017 het boekje De Februaristaking in de Zaanstreek (het is nog verkrijgbaar). De centrale hoofdstukken en een toegift zijn nu ook online te lezen. Hier het slot, over het verslag van de grootste werkonderbreking die de Zaanstreek ooit kende door een latere Zaanse … Lees meer

Jan Rot: socialistische tekenaar en verzetsman

De sociaaldemocratische tekenaar Jan Rot (1892-1982) verliet zijn geboorteplaats Zaandam toen hij 36 was, maar zou er nog regelmatig naar terugkeren. Vooral vanwege zijn verzetswerk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Jan Rot, geboren op 27 augustus 1892, is het tiende en een-na-laatste kind van zijn gelijknamige vader en van Alida Rot-Nel. Rot sr. werkt vanaf 1886 … Lees meer

Zoldernazi Jacques Philippa begon zijn moordlustige loopbaan in Zaandam

De ter dood veroordeelde Jacques Philippa zat na de oorlog 29 jaar ondergedoken op de zolder van zijn ouderlijk huis. Hij haalde daarmee in 1974, toen hij alsnog werd gearresteerd, alle kranten. Het lid van de moordlustige Bloedgroep Norg begon zijn gewelddadige nazistische loopbaan in Zaandam, als hopman bij de NSB. Over de zware oorlogsmisdadiger … Lees meer

De lijdensweg van Engelandvaarder Joop Roos

De Nederlandse monumenten staan vol met namen van mensen die stierven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Duizenden anderen haalden netaan de bevrijding, maar bezweken daarna alsnog aan de doorstane ontberingen. Zaandammer Johan (‘Joop’) Roos was een van hen. Ook hij hoort thuis op een gedenkteken. Johan – roepnaam Joop – Roos komt op 16 september 1919 … Lees meer

Het Hongerwinterdagboek van Herman Johan Nachbar

Dat van Anne Frank is zonder twijfel het bekendste. Maar verspreid over Nederland liggen nog honderden andere oorlogsdagboeken. In de meeste is de winter van 1944-’45 beschreven. Zo ook in dat van Zaandammer Herman Johan Nachbar (1914-1993). Het laatste half jaar van de bezetting, gezien door de ogen van een Zaandamse boekhouder. “Het wordt voor … Lees meer