Pro en anti in één familie

De Haagse tak liep enthousiast achter Hitler aan, de Amsterdamse loot van diezelfde stam koos voor verzet tegen de nazi’s. Met beide vertegenwoordigingen van de aan elkaar verbonden families Kits van Heijningen en Boreel de Mauregnault liep het slecht af. Verarmde adel In aristocratische kringen kruisen de familielijnen elkaar nog wel eens, in pogingen om … Lees verder

Puttkammers beloften zonder waarde

In ruil voor geld, goud en juwelen probeerde de Amsterdamse procuratiehouder Erich Puttkammer uit- of zelfs afstel van deportatie te bewerkstelligen. Ook enkele in Zaandam wonende, werkende of schuilende joden schakelden hem in, in een poging om vrijheid te kopen. Tevergeefs, de Puttkammer-Sperre bleken amper iets waard. Vrijheid kopen Sommige mensen gingen ver om te … Lees verder

De slachtoffers van het bombardement op de Euterpestraat

Amsterdam kreeg tijdens de Tweede Wereldoorlog meermalen te maken met geallieerde luchtaanvallen, maar zelden waren er zoveel slachtoffers als door het bombardement dat de Royal Air Force na aandringen van prins Bernhard uitvoerde op 26 november 1944. Tientallen mensen – de genoemde aantallen variëren – verloren daarbij het leven. Hun namen bleven tot nu toe … Lees verder

De Leidsegracht in opstand

De Leidsegracht was een verzetshaard van nationale allure. In deze Amsterdamse straat tussen de Heren- en Singelgracht kwam vrijwel de hele top van de Nederlandse ondergrondse bij elkaar. En dan was er ook nog de weerstand tegen de nazi’s op kleinere schaal. Verhalen voor het opscheppen Sommige straten hebben meer te melden dan andere. Voor … Lees verder

(On)gewild joods roofgoed

Zijn naam komt niet voor in het rapport van de Radboud Universiteit over de roof van vastgoed dat eigendom was van Zaans-joodse inwoners. Toch kocht en verkocht ook de Zaandamse makelaar Pieter Dirk Pos zulke huizen. Zij het (vooral?) in Amsterdam en wellicht niet van harte. Abraham Groonheim Zes dagen per week, van maandag t/m … Lees verder

‘Verzetsstrijder’ Pistolen Paultje was een sjoemelende SS-vriend

De zelfbenoemde verzetsstrijder ‘Pistolen Paultje’ Wilking was in werkelijkheid een collaborerende zwarthandelaar. Na de oorlog probeerde hij met zijn verzonnen heldenepos de Stichting 1940-1945 een poot uit te draaien. Groep Melchior ‘Hij zat tijdens de oorlog bij de sabotagegroep Melchior. Daar heeft hij allerlei onderscheidingen voor gekregen’, schreef Jan D. Swart op 12 oktober 1996 … Lees verder

Wie vermoordde Monne de Miranda?

Werd Monne de Miranda in kamp Amersfoort vermoord door communistische medegevangenen, zoals nog altijd het verhaal gaat? Of waren het nazi’s die de voormalige Amsterdamse wethouder om het leven brachten? Een reconstructie. Op 21 maart 2025, precies honderdvijftig jaar na zijn geboorte, keerde voormalig wethouder Monne de Miranda terug naar het gemeentehuis van Amsterdam, in … Lees verder

De helletocht van Dirk van der Veen (1)

Een klein jaar na de bevrijding beschreef de Koogse verzetsstrijder Dirk van der Veen zijn ervaringen in Amsterdam, Vught en Dachau. Het resultaat: een genuanceerd, eerlijk en nauwgezet verslag van zijn tijd als gevangene van de nazi’s. In deel 1: Arrestatie en Amsterdam. Onderduikers Kantoorbediende Hendrik (‘Dirk’) van der Veen (Wormerveer, 15-5-1907) woonde tijdens de … Lees verder