‘Probeer me maar gauw te vergeten’

Jan Cornelis Gerardus Eshuijs is lid van de groep Koog-Bloemwijk, die zich bezighoudt met gewapend verzet. De Duitsers weten de organisatie te infiltreren en vervolgens grotendeels op te rollen. Ook Eshuijs behoort tot de arrestanten. Op 23 februari 1944 wordt hij met zes medestrijders geëxecuteerd in de duinen bij Overveen. Daags voor zijn dood stuurt de Koogse kapper vanuit het Huis van Bewaring in Amsterdam een afscheidsbrief naar zijn vrouw Jo, zijn achtjarige dochter Ytje (‘Ida’) en andere familieleden.

Op de voorgrond Jan Eshuijs, zijn dochtertje Ida en zijn echtgenote Jo Eshuijs-Bikkel. Achter hen twee broers van Jo (Monumenten Spreken).

Hieronder Jan Eshuijs’ (1-12-1912) in de gevangenis geschreven en elders overgetikte afscheidsbrief. Deze tekst en tientallen andere verslagen en foto’s zijn ook te vinden in mijn boek ‘Het is met geen pen te beschrijven wat ik voelde’.

Vonnis

22 februari

Lieve Jo, Ida en ouders.

Hiermede bericht ik je dat het vonnis over me geveld is.

Hiermede bericht ik je dat het vonnis over me geveld is. Je voelt zeker wel, het is tevens het laatste bericht dat ik je kan doen toekomen. Het is verschrikkelijk, maar waar. Het is me erg afgevallen, maar het is eenmaal niet anders. Ik draag mijn lot gelaten en ik heb me goed gehouden. Er is nog een verzoek om gratie weg, maar of het veel zal helpen betwijfel ik.

Jo, ik zal je dit zeggen: ik heb altijd erg veel van je gehouden en ik heb ontzettend veel naar je verlangd. Jo, ik vraag je, zoek je eigen weg en probeer me maar gauw te vergeten. Denk vooral om je eigen geluk en dat van Ida, dat is het allerbeste voor jezelf. Werk maar hard, heel hard. Dat verzet de zinnen. Blijf de zaak voortzetten, daar heb je tenminste een goed stuk brood in. Dan zul je zien, dan gaat het vanzelf weer. En voor jou, lieve Ida, blijf Mama gehoorzaam, eet goed, leer goed. Want jij moet Mama later goed helpen als je groot bent, hoor!

Zwembadabonnement van Jan Eshuijs, 1941/’42 (Monumenten Spreken).

Het allerbeste

Ik vind het verschrikkelijk dat ik nog zo jong van u moet scheiden.

Lieve ouders en schoonouders, voor jullie heb ik ook nog een woordje. Het is wel niet veel dat ik zeggen kan. Maar toch wel dat ik ook van jullie erg veel gehouden heb en dat ik ook jullie steeds voor ogen heb gehad. Ik vind het verschrikkelijk dat ik nog zo jong van u moet scheiden, maar het is nu eenmaal niet anders en je kunt er lang of kort over praten, dat is over. Voor u heb ik al hetzelfde als voor mijn lieve Jo en Ida; probeer me maar gauw te vergeten. Dat is het allerbeste, hoor.

Ook voor mijn lieve zus en voor mijn zwagers en schoonzusters en de neven Hans en Martin nog een klein krabbeltje. Ik ben wel niet zo’n held in het schrijven, maar dit moet ik toch nog zeggen: denk ook maar niet te veel meer aan mij. Het is te hopen dat aan deze toestand gauw een einde mag komen, en dat jullie een gelukkige toekomst tegemoet gaat.

Moeilijke tijd

Ook voor Klaas en Trien, jullie waren mijn beste vrienden. Ik groet ook jullie en ik hoop, en ik verzoek het u; sta m’n lieve vrouw en Ida bij in deze moeilijke tijd. Steun haar zoveel als u kunt, dan ben ik jullie eeuwig dankbaar. We hebben prettige tijden gehad, dat is voorbij. Ik hoop dat het jullie goed gaat en dat Klaas maar chef wordt aan de Bij [de Koogse zetmeelfabriek De Bijenkorf].

Fragment van de afscheidsbrief van Jan Eshuijs (J. Vet).

Steun

Ik hoop dat ook u beiden Jo en Ida zult steunen en helpen zoveel het in uw vermogen ligt.

En nu zou ik haast tante Jans en oom Piet vergeten. Dat zou toch wel erg zijn, hè? Maar niks hoor, hij vergeet het niet, hoor. Ik hoop ook voor u het allerbeste en ik hoop [dat] ook u beiden Jo en Ida zult steunen en helpen zoveel het in uw vermogen ligt. Ook hartelijk gegroet van, ik zal maar zeggen, uw pleegzoon.

Verder de groeten aan de zwemclub, de kolfclub en aan de beide zangverenigingen. Verders de groeten aan allemaal. En voor jou, lieve Jo en Ida, zal ik toch nog proberen een apart briefje te schrijven. Je weet, een held ben ik niet in het schrijven, maar we zullen proberen of het gaat.

J. Eshuijs.

Bedankkaart van Jo en Ida Eshuijs (J. Vet).

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en dit wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan! Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand te houden.





Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.