Nadat de Zaandamse NSB’er Johan Engel van de Stadt in mei 1945 werd vastgezet, begon hij gedichtjes te schrijven. Ze geven een interessant zicht op het leven achter het prikkeldraad van de ‘Sing-Sing’, zoals de gevangenis in zijn woonplaats door het leven ging. Op meitotmei.nl staan alle gedichten (met dank aan Peter Konincks), plus de nodige duiding.
Deel 22: ‘Voor rijken staat men altijd klaar’

Poëzie over een collaborerende advocaat
Voor de Wormerveerse advocaat Willem Nicolaas Felhoen Kraal (18-3-1897) de twijfelachtige eer dat er maar liefst twee gedichten aan hem werden gewijd. Onder de kop: ‘Hoe kan het’ plaatste ‘Criticaster’ op 23 augustus 1945 in de voormalige verzetskrant De Typhoon een hekeldicht over het vrijlaten van de advocaat uit de Zaandamse districtsgevangenis. De beginregels luiden:
‘Moeder, Felhoen Kraal is los,
Hoe zou dat nu kunnen?
’k Dacht, dat hij een vriendje was,
Van die lieve Hunnen.’
Criticaster was al net zo verbaasd en verontwaardigd als de op 8 mei 1945 eveneens naar de gevangenis overgebrachte Jan van de Stadt. Die NSB’er beschouwde zichzelf als een kleine krabbelaar in vergelijking met Felhoen Kraal, maar zag zijn verblijf achter de tralies wél verlengd. Klassenjustitie, meende Van de Stadt niet geheel onterecht. Zijn rijm – daags voor dat van Criticaster geschreven – spreekt boekdelen: ‘Voor rijken staat men altijd klaar/De armen helpt men niet.’
De Wormerveerse verdediger werd, na hevige publieke protesten, ten tweeden male opgepakt.
De fout werd al snel rechtgezet. De Wormerveerse verdediger werd, na hevige publieke protesten, ten tweeden male opgepakt. In februari 1947 moest hij zich alsnog verantwoorden voor het Bijzonder Gerechtshof. De aanklacht, aldus De Typhoon: hij was tussen augustus 1941 en de bevrijding bestuursraad voor de provincie Noord-Holland geweest, ‘ten voordeele van den vijand, als aanhanger van een onder Duitsche leiding staande Groot-Europeesche Gemeenschap. (…) Op deze wijze heeft mr. Felhoen Kraal, volgens de beschuldiging, den vijand hulp verleend in diens streven het openbaar bestuur in Nederland te nazificeeren en meer in overeenstemming te brengen met het openbaar bestuur in Duitschland.’ Het leverde hem een veroordeling tot vier jaar cel op.
Een deel van zijn straf zat Felhoen Kraal uit in het bewaringskamp in Castricum. Dat beviel hem totaal niet, en dat was begrijpelijk. De gedetineerden hadden gebrek aan voedsel en een overvloed aan schurft en luizen. Zonder hem bij naam te noemen, schreef een verslaggever van De Typhoon op 29 september 1945: ‘Zo werd een Wormerveer’s advocaat betrapt op een briefje aan zijn vrouw, waarin hij mededeelde, dat de medische verzorging absoluut onvoldoende was.’ Felhoen Kraal kreeg overigens geen gehoor: hij moest niet zeuren.
Overigens: wie meer weten over de in onderstaande gedicht genoemde beul van Ommen; dat betrof kampbewaker Maarten Scheffer uit Koog aan de Zaan.

22 augustus 1945
Onrecht
‘Rechtvaardigheid is allang weg,
Men meet met dubbele maten.’
De hele Districtsgevangenis,
Spreekt over het schandaal.
U weet wel, wat of ik bedoel,
’t Ontslag van Felhoen Kraal.
De groote man, die volgens hem,
Totaal onschuldig was.
Maar niemand twijfelde eraan,
Want hij was ook van ’t ras.
Maar onze groote nazivrind,
Is nu naar huis gegaan.
Geheel buiten de POD,
Hij had toch niets gedaan?
Hij heeft, zegt men, wel huisarrest,
Maar dat kan ’t publiek niet bommen.
Diegene, die hier haast niets deed,
Die laat men rustig brommen.
Maar ja, zoo gaat het altijd hier,
Het is hetzelfde lied.
Voor rijken staat men altijd klaar,
De armen helpt men niet.
De rijken nemen een advocaat,
Die krijgen hem wel vrij.
De rest, die zit hier op zwart zaad,
Die zijn er lelijk bij.
De sloopers van ons Nederland,
Vernielden duin en huis.
Ook stal men klokken voor den mof,
Maar die ging vrij naar huis.
Directie van een groote zaak,
Kapitaal was te verdienen.
Die pakte men niet langer op,
Die waren te gezienen.
Wie voor de Wehrmacht heeft gewerkt,
Voor groote leverantie.
Die stuurde men na een week of wat,
Naar huis weer met vacantie.
Rechtvaardigheid is allang weg,
Men meet met dubbele maten.
Wie geld heeft, komt weer spoedig thuis,
De kleinen laat men praten.
Die zitten voor een klein delict,
En worden niet verhoord.
Maar ja, zij hebben ook geen geld,
Zoals het rijke soort.
De beul van Ommen aanstonds vrij,
En alle burgervaders.
De Landwacht, SS en WA,
Misschien ook landverraders.
Is de gerechtigheid nu blind?
Zijn ze nu weer te vertrouwen???
We zijn nu 5 jaar door die kliek,
Onder de knoet gehouden.
De deuren der Sing-Sing,
Voor allen dan maar open.
Want ’t lijkt erop dat vrijheid thans,
Voor geld slechts is te koopen.